Programma Sportiviteit & Respect
Aanleiding
De omgangsvormen in de Nederlandse samenleving verruwen. De sportwereld en het voetbal in het bijzonder wordt wekelijks geconfronteerd met deze negatieve ontwikkeling. Uit het SCP rapport Weinig over de schreef blijkt dat in de voetbalsport onwenselijk gedrag vaker wordt ervaren dan in andere sporten.
We moeten hierbij een onderscheid maken tussen de problematiek in het amateurvoetbal en het betaald voetbal.
Amateurvoetbal
Het amateurvoetbal heeft wekelijks te kampen met de gevolgen van de verharding. Regelmatig zijn er meldingen van excessen, uiteenlopend van gestaakte wedstrijden tot gemolesteerde scheidsrechters en in sommige gevallen zelfs massale vechtpartijen waarbij spelers, trainers, scheidsrechters en publiek betrokken zijn. Beeldvorming speelt ook een belangrijke rol. Uit een meting van het SCP blijkt dat drie op de vier Nederlanders het idee heeft dat onwenselijk gedrag vaker voorkomt in de amateursport dan daadwerkelijk het geval is. Doordat ieder incident nieuwswaardig is en de wedstrijden die goed verlopen niet, ontstaat er een beeld dat vele malen negatiever is dan de realiteit.
Betaald voetbal
De problematiek in het betaald voetbal is een ander verhaal. Door het niveau van de actoren en de veiligheidsmaatregelen komen er vrijwel nooit excessen op het veld voor. Echter heeft het betaald voetbal ook te kampen met bepaalde vormen van onsportief gedrag die gemeengoed zijn geworden. De omgangsvormen tussen de verschillende actoren komen onder druk te staan. Deze mentaliteit wordt rechtstreeks overgenomen in het amateurvoetbal en door de jeugd. Negatieve beeldvorming in het betaald voetbal ook een probleem. Het betaald voetbal is vele malen kleiner dan het amateurvoetbal, maar de media-aandacht is vele malen groter. Vele negatieve gedragingen worden geregistreerd en zichtbaar gemaakt. Voorts zorgen de supporterstaferelen die zich buiten de stadions afspelen ook voor negatieve publiciteit.
Zonder bovenstaande gegevens te bagatelliseren kunnen we constateren dat de overgrote meerderheid van de voetbalactiviteiten in zowel amateur- als betaald voetbal plezierig en naar volle tevredenheid van alle partijen verloopt. Desalniettemin zijn de gevolgen van de verharding een bedreiging voor de voetbalsport.
Voetbalbrede aanpak
Het amateurvoetbal en het betaald voetbal hebben elkaar nodig. Het betaald voetbal heeft een belangrijke voorbeeldfunctie richting het amateurvoetbal. Daarnaast hebben de incidenten in het amateurvoetbal zijn weerslag op de reputatie van de voetbalsport, waar ook de bedrijfstak voetbal de wrange vruchten van plukt.
De voetbalwereld erkent dit probleem. Dit heeft geleid tot de opzet van een voetbalbreed programma Sportiviteit & Respect, een unieke samenwerking tussen BSBV, CBV, CED, KNVB, Masterplan Arbitrage, Stichting Meer dan Voetbal, UEFA, VVCS, VVON en het ministerie van VWS. Middels een duurzame samenwerking wil de voetbalsport wanordelijkheden binnen het Nederlands voetbal zoveel mogelijk uitbannen en de actieve en passieve deelnemers wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid hiertoe. Doordat alle partijen de verantwoordelijkheid te nemen binnen de eigen invloedssfeer streeft de voetbalsport er als geheel naar om op termijn een voorbeeld te kunnen zijn voor de rest van de maatschappij.
Doelstellingen
Het programma kent drie doelstellingen, te weten:
1. Het bevorderen van sportief gedrag en het bestrijden van onwenselijk gedrag op en rond de Nederlandse voetbalvelden.
2. Actoren binnen de voetbalwereld bewust maken van de eigen voorbeeldfunctie.
3. Zichtbaar maken dat het voetbal zijn verantwoordelijkheid neemt om zo de beeldvorming over voetbal te verbeteren.
Aanpak
De voetbalsport neemt haar verantwoordelijkheid binnen de eigen invloedssfeer: op en rond de Nederlandse voetbalvelden. De betrokken partijen streven naar een collectieve, duurzame aanpak gebaseerd op de volgende vijf hoofdlijnen:
1. Bewustwording/mentaliteitsverandering
De actoren in het Nederlands voetbal moeten zich bewust zijn van het belang van Sportiviteit & Respect en hun eigen rol hierbinnen.
2. Spelregels
Het bevorderen van de spelregelkennis onder spelers, trainers, bestuurders en toeschouwers in zowel amateur- als betaald voetbal.
3. Aanvoerders van de clubs
Aanvoerders, trainers en bestuurders hebben een belangrijke voorbeeldfunctie. Als ambassadeurs van hun clubs moeten ze ook als zodanig naar buiten treden.
4. Opleidingen
In de opleidingen voor trainer/coaches, scheidsrechters en bestuurlijk kader moet aandacht besteed worden aan Sportiviteit & Respect.
5. Publiek
Als sluitstuk moet ook het publiek betrokken worden in het programma. Vanuit een goed voorbeeld op het veld moeten ook zij zich bewust zijn van hun eigen rol.
Organisatie
Bij het programma zijn de volgende organisaties betrokken:
- BSBV (Belangenvereniging Scheidsrechters Betaald Voetbal)
- CBV (Coaches Betaald Voetbal)
- CED (Coöperatie Eerste Divisieclubs)
- KNVB
- Masterplan Arbitrage (sportbreed initiatief voor werving en kwaliteitsverbetering arbitrage)
- Stichting Meer dan Voetbal
- UEFA
- VVCS (Vereniging Van Contract Spelers)
- VVON (Vakbond Voetbal Oefenmeesters Nederland)
- Ministerie van VWS
Planning
In het seizoen 2009/'10 zullen de eerste concrete activiteiten zichtbaar worden en moet het draagvlak worden verbreed. Een goed voorbeeld is een de organisatie van een groot voetbalcongres waarbij zowel actoren uit amateur- als betaald voetbal aanwezig zullen zijn. Ook de media willen we hierbij betrekken. Doelstelling is het draagvlak voor het programma vergroten en gezamenlijk te komen tot concrete acties.
Tegen deze achtergrond zal er op 3 maart een Sportiviteit & Respect congres worden georganiseerd.
Doel van deze bijeenkomst is het thema Sportiviteit & Respect breed bespreekbaar te maken, het gevoel van noodzaak activeren en gezamenlijk te komen tot concrete doelen en acties.
Dit congres is in eerste instantie bedoeld voor de voetbalwereld zelf (spelers, trainers, scheidsrechters, bestuurders uit amateur- en betaald voetbal).
Daarnaast zal ook de aansluiting gezocht worden met media en overheid, gezien hun betrokkenheid bij dit thema.
Het congres zal plaatsvinden op 3 maart in de middag, in de omgeving van Amsterdam.
Nadere informatie volgt.